Ragnhildur Guðmundsdóttir hefur verið skipuð í embætti forstöðumanns Náttúruminjasafns Íslands af Loga Einarssyni, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra frá og með 1. febrúar næstkomandi en hún hefur sinnt embættinu sem settur forstöðumaður síðan í maí á síðasta ári.

Ragnhildur er með doktorspróf í ferskvatnsvistfræði frá Háskóla Íslands, meistarapróf í sjávarvistfræði frá Háskólanum í Tromsø og Háskólasetrinu á Svalbarða, bakkalárgráðu frá Háskóla Íslands í líffræði og kennslufræðidiplómu frá sama skóla. Ragnhildur hefur starfað við Náttúruminjasafnið síðan 2021 en áður sinnti hún kennslu við Háskóla Íslands, Verzlunarskóla Íslands og starfaði þar áður á Hafrannsóknarstofnun.

Náttúruhús í Nesi, framtíðarhöfuðstöðvar Náttúruminjasafns Íslands.

Í tilefni af samnorrænum degi hinna villtu blóma, sem haldinn er þriðja sunnudag í júní, buðu Náttúrufræðistofa Kópavogs, Grasagarður Reykjavíkur, Náttúruminjasafn Íslands og Flóruvinir upp á blómaviðburð í Borgarholtinu í Kópavogi. Á viðburðinum fræddumst við um gróður svæðisins og greindum plöntur sem urðu á vegi okkar.

Gestir voru hvattir til að koma með flórubækur en söfnin buðu einnig uppá greiningarhringi sem hægt var að nota til að skoða liti og lögun blómanna auk hrings þar sem hægt var að finna helstu tegundir í Borgarholtinu. Þátttakendur voru ungir sem aldnir og fjölskyldur nutu náttúrunnar saman í gegnum leik og fræðslu.

Hjördís og Svavar hjá Grasagarðinum í Reykjavík, Hulda Margrét hjá Náttúrufræðistofu Kópavogs og Helga, Ragnhildur og Hannes hjá Náttúruminjsafni Íslands tóku á móti gestum.

Sólríkir dagar og hlýindi í vor og byrjun sumars gerði það að verkum að spretta og blómgun plantna er fyrr á ferðinni en venja er. Borgarholt er merkilegt fyrir margar sakir en það er friðlýst náttúruvætti í Kópavogi vegna sjaldgæfra jarðmyndana. Gróðurfar á holtinu einkennist af dæmigerðum holta- eða mólendisgróðri með nokkrum litlum votlendisblettum. Vert er að minnast á að hér er um að ræða villtan gróður inni í miðri byggð, sem hefur orðið fyrir tiltölulega litlum áhrifum af búsetu manna og eru skráðar 124 háplöntutegundir á svæðinu, þar á meðal sjaldgæfar tegundir eins og gullkollur og blátoppa. Gróðurfar í Borgarholti hefur því hátt verndargildi sem villtur gróður í þéttbýli.

Frábær mæting á Dag hinna villtu blóma í ár.

Sjómannadagurinn var haldinn hátíðlegur um land allt sunnudaginn 1. júní. Af því tilefni bauð Náttúruminjasafn Íslands í samstarfi við Umhverfis- og orkustofnun, til lifandi og fræðandi sýningar í tengslum við Icewater-verkefnið, sem miðar að því að auka vitund í samfélaginu um mikilvægi þeirrar auðlindar sem vatnið er.

Sýningin sem bar heitið Fjaran, beindi sjónum að lífríki fjörunnar, umgengni okkar mannanna og nauðsyn mengunarlausra haf- og vatnasvæða. Gestir fræddust um beltaskiptingu fjörunnar og áhrif eiturefna á sjávarlíf, meðal annars í gegnum lifandi dæmi með nákuðunga og kræklinga og hvernig rusl á ströndum landsins hefur þróast undanfarin ár.

Fjölbreytt lífríki fjörunnar var skoðað í víðsjám.

Smiðjur

Sérstök áhersla var lögð á þátttöku barna og fjölskyldna með fjölbreyttum smiðjum þar sem krakkar gátu blandað liti með ljósi, búið til ígulker úr ull og skoðað safnkost Náttúruminjasafns Íslands, m.a með því að skoða í víðsjám.

Móðurlíf Gaiu

Sýningin var í samstarfi við listakonuna Katrínu Þorvaldsdóttur. Verk hennar, móðurlíf Gaiu var til sýnis, en það varpar ljósi á stærsta lífkerfi jarðar á aðgengilegan og áhrifaríkan hátt.

Sýningin var í Verbúð 57 á Grandagarði.

Starfsfólk Náttúruminjasafnsins aðstoðaði gesti við að greina lífverur í fjörunni. 

Laugardaginn 12. apríl buðu Náttúruminjasafn Íslands og Náttúruverndarstofnun uppá fjöruferð í friðlandinu við Gróttu. Fjöruferðin var hluti af dagskrá Barnamenningarhátíðar og starfsfólk stofnananna tók vel á móti gestum ásamt Jóhanni Óla, fuglaljósmyndara. Í fjörunni fengu þátttakendur tækifæri til að skoða fjölbreytt lífríki fjörunnar og spreyta sig á að greina lífverur, eins og lindýr, krabbadýr, þang og þara, auk þess að fræðast um mikilvægi náttúruverndar.

Rétt er að minna á að frá og með 1. maí er fjaran við Gróttu lokuð almenningi vegna fuglaverndar yfir varptímann. Gestir eru því hvattir til að sýna svæðinu tillitssemi og virða lokanir í þágu fuglalífsins.

Beltisþari getur orðið mjög stór.

Fjaran við Gróttu er frábær til að kynnast lífríki fjörunnar.

Grandaskóli, Menntaskólinn við Sund og Náttúruminjasafn Íslands hafa í vetur unnið að þróunarverkefninu Finndu mig í fjöru – Skapandi náttúrulæsi.

Verkefnið sem styrkt er af Sprotasjóði hófst haustið 2024 og er hugsað til eins árs en þátttakendur eru nemendum í umhverfisfræði við Menntaskólann við Sund og nemendum í 4. bekk í textíl í Grandaskóla. Markmið verkefnisins er að vinna með félagakennslu til að tengja á milli skólastiga og efla náttúrulæsi með áherslu á lífríki hafsins og fjörunnar. Í hverjum hópi eru nokkrir nemendur úr MS og nokkrir úr Grandaskóla en hver nemandi fær hlutverk s.s. umsjón með handritsgerð, kvikmyndagerð, vísindaupplýsingum og textílverki.

Þau skemmtu sér í fjörunni og hópavinnan gekk vel.

Í upphafi heimsóttu safnkennarar Náttúruminjasafnsins nemendur í skólunum og stóðu fyrir fræðslu um fjöruna og tengdu hana við safnkost safnsins. Nemendur skoðuðu skeljar, kuðunga og fleira úr fjörunni, æfðu sig að greina tegundir og teikna lífverur og skoðuðu fiska í krukkum úr fiskasafni Náttúruminjasafnsins. Heimsóknirnar voru liður í undirbúningi fyrir sameiginlega fjöruferð hópanna í Gróttu 15. október síðastliðinn. Í fjörunni sameinuðust nemendur í vinnuhópa, skoðuðu fjöruna, fundu lífverur og tóku upp það sem þeim fannst spennandi.

Í verkefninu vinnum við með fjölbreyttar útfærslur fjörunnar og lífríkis hennar í textíl, unnið hefur verið með útsaum, vélsaum og jurtaprent. Næstu hópar taka þátt í verkefninu í mars og afrakstur verkefnisins verður sýndur í sýningarrými Náttúruminjasafnsins á 2. hæð Perlunnar á Barnamenningarhátíð í apríl og boðið verður uppá fjölskyldufjöruferð í fjörunni við Gróttu 12. apríl í samstarfi við Náttúruverndarstofnun.